Προσωπικά έχω πρόβλημα να νιώθω φιλικά με την Τουρκία (και τους πολιτικούς της) και είναι η μόνη γειτονική μας χώρα που ποτέ δεν επισκέφθηκα, παρόλο που πολύ θα το ήθελα. Είχα την ιδία δυσκολία και με την Ελλάδα για ένα διάστημα γιατί έκαναν και οι δυο αυτές χώρες στρατιωτική παρέμβαση στη χώρα μου τον Ιούλιο του ’74 με καταστροφικές, τραγικές συνέπειες για το λαό μου.  Με τον καιρό έλυσα το πρόβλημά μου με την Ελλάδα (και την επισκέπτομαι σχεδόν κάθε χρόνο) γιατί εκτόπισε αμέσως την κυβέρνηση που έκαμε την παρέμβαση και μπήκε σε μια πορεία μετανοίας στηρίζοντας ενεργά την ανεξαρτησία μας. Δυστυχώς δεν έγινε κάτι ανάλογο από την Τουρκία και συνεχίζω να πιστεύω ότι θα νιώθω πολύ άβολα μέσα σε μια χώρα που συνεχίζει να κατέχει στρατιωτικά ένα μέρος της χώρας μου και να παρεμβαίνει, σαν κατοχική δύναμη, στη λειτουργία της με χιλιάδες στρατεύματα και εποίκους. Και συνεχίζω κι εγώ να στερούμαι την επίσκεψη, που πολύ θα ήθελα, στην Πόλη και τη Μικρασία.  

Τούτων λεχθέντων θα ήθελα να κάμω κι εγώ δημόσια τη θετική παρέμβασή μου για τη συνάντηση του Τούρκου πρωθυπουργού με ομάδα Ελληνοκυπρίων δημοσιογράφων (και δυο πολιτικών) που πολύ απασχόλησε όλη την π. βδομάδα τα ΜΜΕ και τους πολιτικούς μας. Δεν θα σχολιάσω την πολιτική σημασία της συνάντησης αφού το έκαμαν κατά κόρον οι πολιτικοί μας και ο Αλεξάντερ Ντάουνερ σε διαφορετικές κατευθύνσεις (αρνητικοί οι πιο πολλοί από εκείνους… θετικός αυτός). Θα περιοριστώ στο μέρος εκείνο της συνάντησης όπου γέλασε ο Ερντογάν,  όπως λέει ο δημοσιογράφος της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ.  Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, απαντούσε ο Ερντογάν σε σχετική ερώτηση για το νερό από την Τουρκία, εξήγησε ότι θέλει να το φέρει και για τους Ελληνοκυπρίους και κατέληξε: 

 «Επειδή το νερό είναι ένα δώρο θεού και μπορούμε όλοι να επωφεληθούμε από αυτό. Αυτό δεν είναι κάτι που το χρησιμοποιείς ως απειλή για τους ανθρώπους ή για να νουθετήσεις τους ανθρώπους χρησιμοποιώντας το. Το κόμμα μας λέει ότι αυτός ο δρόμος είναι πολιτισμός, το νερό είναι πολιτισμός. Ετσι το νερό είναι ένα βασικό στοιχείο του πολιτισμού. Μπορούμε να το κατανοήσουμε ως χώρα και ποτέ δεν θα δημιουργήσουμε ένα τέτοιο πρόβλημα ή θα στεκόμαστε εμπόδιο σε κάτι τέτοιο. Δεν ξέρω, ίσως οι Ε/κ να μην θέλουν αυτό το νερό. Ισως να πουν ότι εγώ δεν το θέλω επειδή είναι τουρκικό νερό. Δεν ξέρω …θα το πούνε; (γελά )»

Από τη σκοπιά της δικής μου επιστήμης είναι σημαντικό να καταλάβουμε και να σχολιάσουμε το γεγονός ότι ο Ερντογαν έκαμε αναφορά στην πιθανή ρατσιστική αντίδραση των Ε/κ και γέλασε.  Και αυτό μετά από μια έξαρση σύγχρονης ευρωπαϊκής αντίληψης για το θέμα του νερού. Γιατί γέλασε;  Γέλασε γιατί ύστερα από αυτά τα σύγχρονα και προοδευτικά που είπε, επειδη απευθυνόταν σε σύγχρονους Ευρωπαίους, θεωρούσε αστεία την πιθανότητα να μην θέλουν οι Ε/κ το νερό γιατί είναι «τουρκικό».  

Δεν μας λέει ο δημοσιογράφος ποια ήταν η αντίδραση των Ελληνοκυπρίων που άκουγαν τον Ερντογάν να ρητορεύει ευρωπαϊκά και να αστειεύεται αντιρατσιστικά. Πολύ πιθανόν θα σκέφτηκαν, όπως λογικά πρέπει να προβληματιστούμε όλοι, πως είναι πια καιρός να εγκαταλειφθούν τα παραδοσιακά στερεότυπά μας για τους «απολίτιστους, καθυστερημένους Τούρκους» χωρίς καθόλου να αναιρούμε την επιθυμία και τον αγώνα μας για τερματισμό της κατοχής.  Εξάλλου εισβολές, παρεμβάσεις και κατοχές έκαναν ή κάνουν και οι «πολιτισμένοι», π.χ. Εγγλέζοι, Αμερικανοί, Γάλλοι κ.ά. 

Αυτές οι σκέψεις φέρνουν στη μνήμη τον κατατρεγμένο από το τουρκικό κατεστημένο πολιτικό που χρειάστηκε να κάμει αγώνα για να του επιτραπεί να αναλάβει την εξουσία που του ανέθετε ο λαός αναδεικνύοντάς τον νικητή των εκλογών του 2002 με ξεκάθαρη πλειοψηφία.  Φέρνουν στη μνήμη τον Ερντογαν που μόλις κατάφερε να στεριωθεί στην εξουσία, ξεκίνησε συστηματικά την ανατροπή του Ραούφ Ντενκτάς και της παραδοσιακής πολιτικής του τουρκικού κατεστημένου, που εκείνος προωθούσε στην Κύπρο. Στη δική μου μνήμη ήρθε και η σταδιακή αναπτέρωση (στα επόμενα δυο χρόνια) της ελπίδας μου να κάμω την ποθητή μου επίσκεψη στη Μικρασία  -   ιδιαίτερα όταν πέτυχε τελικά το στόχο του ο Ερντογάν και οι Τουρκοκύπριοι εκτόπισαν πράγματι τον Ντενκτας και βγήκαν όλοι στους δρόμους με φωνές και συνθήματα ενάντια στη διχοτόμηση, ενώ στη συνέχεια παρουσιάστηκε επικείμενος και ο τερματισμός της τουρκικής κατοχής με το σχέδιο για επανένωση που μας πρότειναν τα Ηνωμένα Εθνη το 2004.  Ομως απορρίψαμε το σχέδιο, θρυμματίστηκε η ελπίδα, πέρασαν έξι χρόνια από τότε και ακόμα καρτερώ… Συνομιλώ με τους πολιτικούς μας ηγέτες και τους εκλιπαρώ να κινηθούν γρήγορα γιατί εξαντλείται ο χρόνος για την επίγεια ύπαρξή μου, αλλά και για τη σωτηρία της κατεχόμενης και διχοτομημένης πατρίδας μας.   

 

*Ο Τάκης Κονής είναι Κοινωνικός Ψυχολόγος